• Ποιο είναι το μαθησιακό περιβάλλον των παιδιών προσχολικής ηλικίας;

    +

    Για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, το μαθησιακό πλαίσιο περιλαμβάνει τις αλληλεπιδράσεις και τις σχέσεις τους με σημαντικούς «άλλους» στο σπίτι και στο σχολείο. Η ποιότητα των εμπειριών στους τομείς αυτούς επηρεάζει τόσο τη συναισθηματική όσο και τη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών.

    Η προσοχή, η εμπιστοσύνη και η φροντίδα των ενηλίκων δημιουργούν στα παιδιά αίσθημα ασφάλειας και τα ενθαρρύνουν να εξερευνήσουν, να τολμήσουν, να δοκιμάσουν και να μάθουν από τα λάθη τους. Εξίσου σημαντική στην ηλικία αυτή είναι η ποικιλία και η αφθονία των ερεθισμάτων που δέχονται τα παιδιά από το περιβάλλον τους καθώς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.

  • Γιατί είναι σημαντικό να δημιουργήσω θετικό κλίμα στην τάξη μου;

    +

    Η εγκαθίδρυση θετικού κλίματος επηρεάζει τους μαθητές τόσο σε γνωστικό/μαθησιακό, όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Στα πλαίσια μιας τάξης με θετικό κλίμα δημιουργούνται συναισθήματα ασφάλειας, ενδυναμώνεται η αυτοεκτίμηση και ενισχύεται η παραγωγική και σύνθετη σκέψη και η λεκτική της έκφραση.

    Τα οφέλη επεκτείνονται και σε κοινωνικό επίπεδο, εφόσον με την προαγωγή της συνεργασίας μεταξύ των μαθητών και την συμμετοχικότητα στην εξεύρεση λύσεων για την επίλυση των συγκρούσεων που δημιουργούνται, οι μαθητές αποκτούν σημαντικές κοινωνικές δεξιότητες.

  • Πως μπορώ να ενισχύσω το θετικό κλίμα στην τάξη μου;

    +

    Το ψυχολογικό και κοινωνικό κλίμα της τάξης αντανακλά τον τρόπο που οι μαθητές βιώνουν την θέση τους στην ομάδα της τάξης και τις κοινωνικές σχέσεις στο πλαίσιο αυτό. Το κλίμα της τάξης μπορεί να ενισχυθεί με:

    • Αύξηση των μηνυμάτων αποδοχής προς τους μαθητές, χρήση θετικής γλώσσας και ενίσχυση των επιθυμητών συμπεριφορών, με παράλληλη αποφυγή επικριτικής γλώσσας και χρήσης τιμωρίας.

    • Ενίσχυση συνεργατικότητας με δημιουργία ομάδων εργασίας, στις οποίες όλοι έχουν ευκαιρίες συνεργασίας με όλους και ενσωμάτωση των απομονωμένων παιδιών σε κατάλληλες ομάδες εργασίας.

    • Συναισθηματική υποστήριξη των μαθητών κατά τη συνεχή προσπάθεια για ενεργό εμπλοκή τους στη μαθησιακή διαδικασία.

    • Θέσπιση κανόνων από κοινού με τους μαθητές στην αρχή της σχολικής χρονιάς και δέσμευση στην τήρησή τους. Η διατύπωση των κανόνων πρέπει να είναι θετική, ο αριθμός τους να είναι μικρός και να προέρχονται κυρίως από τα παιδιά, τα οποία είναι και οι υπεύθυνοι για την τήρησή τους.

    • Ενθάρρυνση της έκφρασης της διαφορετικότητας των μαθητών, μέσα από την αποδοχή και τον σεβασμό της και παράλληλα απόρριψη οποιασδήποτε συμπεριφοράς έχει ως στόχο την μείωση των άλλων.

    • Ενίσχυση της ομαδικότητας της τάξης, της συνεργασίας, της διαχείρισης θυμού και κρίσεων και της αποδοχής της διαφορετικότητας με τη χρήση βιωματικών ασκήσεων.

  • Ποιος είναι ο ρόλος μου, ως εκπαιδευτικός, στη διαδικασία προαγωγής της ψυχικής υγείας των μαθητών μου;

    +

    • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να εκφράζουν τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους.

    • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να συμμετέχουν σε ομαδικές δραστηριότητες.

    • Δημιουργήστε μια σχέση οικειότητας με τα παιδιά και τους γονείς τους.

    • Διαμορφώστε ένα ευχάριστο, ενδιαφέρον και οικείο περιβάλλον για τα παιδιά.

    • Λειτουργήστε οι ίδιοι ως πρότυπο στην αλληλεπίδραση με τα παιδιά και τους γονείς.

    • Ενθαρρύνετε την αναγνώριση και την αποδοχή των συναισθημάτων.

    • Παρέχετε ανατροφοδότηση για τις προσπάθειες των παιδιών και τις συνέπειές τους (είτε θετικές είτε αρνητικές).

    • Στηρίξτε τα και καθοδηγήστε τα στη διαχείριση της αποτυχίας, του αυτοελέγχου και την επίλυση συγκρούσεων.

    • Ανταποκριθείτε στους προβληματισμούς τους και ακούτε τα παιδιά με προσοχή και ενσυναίσθηση.

  • Πώς να ενισχύσω την επικοινωνία και τη συνεργασία με τους γονείς;

    +

    Η επικοινωνία μεταξύ των γονέων και των εκπαιδευτικών μπορεί να παρέχει και στις δύο πλευρές γνώση σχετικά με το παιδί και δεξιότητες που βοηθούν στην υποστήριξή της ανάπτυξής του. Η διευκόλυνση και την ενίσχυση της επικοινωνίας, μπορεί να επιτευχθεί με:

    • Οργάνωση προγραμματισμένων συναντήσεων με τους γονείς σε σταθερή εβδομαδιαία βάση.

    • Πρόσκληση των γονέων σε δραστηριότητες και εκδηλώσεις που οργανώνει η τάξη.

    • Παροχή γνώσεων στους γονείς για θέματα που αφορούν το παιδί, και πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο που μπορούν να αποκομίσουν γνώσεις και δεξιότητες (π.χ. επαφή με δομές που παρέχουν εκπαίδευση, πληροφόρηση για ημερίδες και ομιλίες, για λογοτεχνικά βιβλία και ταινίες που αφορούν σε θέματα που μπορεί να τους απασχολούν).

  • Τι να κάνω όταν κάποιος μαθητής/-τρια μου αντιμετωπίζει δυσκολίες;

    +

    Η υποψία του εκπαιδευτικού σχετικά με δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζει ένας μαθητής/-τρια είναι σημαντικό να εκφράζεται στους γονείς με ειλικρίνεια. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να έχει συνειδητοποιήσει πως η έκφραση της επαγγελματικής του άποψης είναι μέρος των ευθυνών του. Στόχος είναι να γίνει μέρος της λύσης των προβλημάτων που προκύπτουν και όχι του προβλήματος. Επιλεκτικά, κάποια βήματα για την αντιμετώπιση των δυσκολιών από τον/την εκπαιδευτικό είναι οι εξής:

    • Αίτηση για αξιολόγηση του παιδιού από κάποιον ειδικό και ενημέρωσή του/της για τη διάγνωση, ενισχύοντας τη διαδικασία με όσες πληροφορίες μπορεί να παρέχει.

    • Διατήρηση συνεχούς επικοινωνίας με τους γονείς, και επαναξιολόγηση της συνεργασίας τους.

    • Διαχείριση των συναισθημάτων θυμού απέναντι στο παιδί με δυσκολίες και κατανόηση των δυσκολιών που αντιμετωπίζει.

    • Προγραμματισμός ατομικών συναντήσεων με το παιδί που αντιμετωπίζει δυσκολίες, για να εκφράσει το ίδιο τις δυσκολίες του και την γνώμη του για το τι θα μπορούσε να είναι για το ίδιο βοηθητικό.

    • Ενημέρωση της τάξης και συζήτηση με τους συμμαθητές για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί, με ειλικρίνεια αλλά και θετική διατύπωση, ώστε και η στάση της τάξης να είναι θετική.

    • Ενθάρρυνση του παιδιού να επικοινωνεί και να ζητά βοήθεια από τους συμμαθητές του και τον ίδιο/α τον/την εκπαιδευτικό.

    • Συνεργασία με άλλες ειδικότητες για την εφαρμογή συγκεκριμένων τεχνικών, στις περιπτώσεις που χρειάζεται και δημιουργία εξατομικευμένου προγράμματος.

    • Τροποποίηση της ύλης των ασκήσεων για το σπίτι, ώστε να είναι αντιπροσωπευτική και ποιοτική, αλλά όχι μεγάλη σε ποσότητα.

    • Θετική εστίαση και επιβράβευση της προσπάθειας και όχι του αποτελέσματος, με ταυτόχρονη ενθάρρυνση της ανάπτυξης των ταλέντων και των χαρισμάτων του παιδιού.

  • Πώς να διαχειριστώ περιστατικά βίας ανάμεσα στα παιδιά;

    +

    Ο αποτελεσματικότερος τρόπος για αντιμετώπιση της εκδήλωσης φαινομένων βίας στο σχολικό περιβάλλον είναι η πρόληψη. Η εγκαθίδρυση σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ εκπαιδευτικού και παιδιού, το αίσθημα του «ανήκειν» στην ομάδα των συμμαθητών και η επίτευξη θετικού κλίματος στην τάξη, συμβάλλουν στην αποδοχή της διαφορετικότητας, στη χρήση αποτελεσματικών τρόπων επικοινωνίας μεταξύ των μαθητών και στην επίλυση των συγκρούσεων, με αποτέλεσμα να προλαμβάνονται σε μεγάλο βαθμό τα περιστατικά βίας/εκφοβισμού. Συγκεκριμένοι τρόποι αντιμετώπισης της βίας στο σχολικό πλαίσιο είναι οι εξής:

    • Θέσπιση ξεκάθαρων κανόνων σε όλο το σχολείο, «καμία ανοχή στη βία».
    • Επίβλεψη των παιδιών σε κοινόχρηστους χώρους.
    • Επιβολή συνεπειών στον θύτη, όχι τιμωρητικές, αλλά βοηθητικές για το θύμα (π.χ. συγγνώμη).
    • Κατά περίπτωση, ενημέρωση όλου του συστήματος για το κρούσμα (γονέων, τάξης, εκπαιδευτικών, σχολείου).
    • Παρακολούθηση των παιδιών που είναι θύματα και θύτες.
    • Προτάσεις από τα παιδιά για τρόπους επίλυσης και υλοποίησή τους.
    • Εκπαίδευση των παιδιών ως παριστάμενων για την άμεση διακοπή ενός περιστατικού βίας, υπερασπίζοντας το θύμα
    • Υλοποίηση προγραμμάτων ευαισθητοποίησης.

  • Πώς να καταλάβω πως «κάτι δεν πάει καλά» με κάποιο μαθητή μου και να κινητοποιηθώ για την υποστήριξή του/της;

    +

    Όταν έχετε την υποψία πως κάτι δεν πηγαίνει καλά με κάποιον μαθητή/μαθήτριά σας, είναι πολύ σημαντικό να το συζητήσετε με τους γονείς και να τους βοηθήσετε να συνειδητοποιήσουν τις δυσκολίες που εντοπίσατε, ώστε να ζητήσουν την βοήθεια ειδικού και το παιδί να λάβει την κατάλληλη υποστήριξη, έγκαιρα. Η εικόνα ενός μαθητή στην τάξη, θα πρέπει να σας κινητοποιήσει για συζήτηση με τους γονείς, όταν παρουσιάζει:

    • Έντονη δυσκολία συγκέντρωσης, υπερκινητικότητα, διάσπαση προσοχής.
    • Αποστασιοποιημένη συμπεριφορά, απομόνωση από τους συνομηλίκους.
    • Διαφορά στη γνωστική ικανότητα σε σχέση με τους συνομηλίκους, και γενικά διάσταση μεταξύ σχολικών επιδόσεων και μαθησιακών συμπεριφορών.
    • Μειωμένη επίδοση σε κάποιον τομέα, σε σχέση με την επίδοση στους υπόλοιπους τομείς.
    • Διαφορά στην κοινωνική συμπεριφορά ή στην συναισθηματική ανάπτυξη από τους συνομηλίκους.

    Θυμηθείτε:
    Αν κάποιος μαθητής/μαθήτρια διαφέρει γνωστικά, κοινωνικά ή συναισθηματικά από τους συνομηλίκους του και ανταποκρίνεται σε κάποιον τομέα με μη αναμενόμενο τρόπο για το αναπτυξιακό του/της στάδιο, συζητήστε με τους γονείς τις αποκλίσεις που παρατηρείτε. Μην περιμένετε να αυξηθούν οι δυσκολίες και να μεγαλώσουν οι αποκλίσεις.